TOTBİD Derleme Dergisi

TOTBİD Derleme Dergisi

2026, Cilt 25, Sayı, 4     (Sayfalar: 443-462)

Ortopedik onkolojide megaprotez tasarımları

Seyit Ali Gümüştaş 1, Ahmet Berkay Girgin 2, Hüseyin Bilgehan Çevik 3

1 Acıbadem Fulya Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, İstanbul
2 Akyurt Devlet Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, Ankara
3 Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, Ankara

DOI: 10.5578/totbid.derleme.dergisi.2026.54
Görüntüleme: 21
 - 
İndirme : 8

Kemik ve yumuşak doku tümörlerinde uzuv koruyucu cerrahinin standart hâle gelmesiyle birlikte geniş segmenter kemik ve eklem defektlerinin/boşluklarının yeniden inşa edilmelerinde megaprotezler; ortopedik onkolojinin temel araçlarından biri hâline gelmiştir. Bu derlemenin amacı, üst ve alt ekstremitede kullanılan onkolojik megaprotezlerin tasarım prensiplerini, bölgeye özgü tasarım seçeneklerini ve “geçmiş–bugün–gelecek” perspektifinde klinik karar verme sürecine yansımalarını özetlemektir. Megaprotez tasarımları; malzeme seçimi (titanyum/ krom-kobalt), sap (stem) geometrisi ve tespit (çimentolu/çimentosuz, kompresif osseointegrasyon), eklem yüzeylerinin kısıtlılık düzeyi (sabit menteşe, dönüşlü menteşe, anatomik, ters omuz vb.), osseointegrasyonu destekleyen yüzey teknolojileri (poroz, hidroksiapatit) ve yumuşak doku bağlantı çözümleri etrafında evrim geçirmiştir. Proksimal humerus ve omuz kuşağı, humeral diyafiz ve tüm humerus, distal humerus/dirsek, pelvis-periasetabular bölge, proksimal ve distal femur, tüm femur, proksimal tibia için güncel tasarım yaklaşımları her bölgenin biyomekanik gereklilikleri, yumuşak doku koşulları ve onkolojik sınırlar dikkate alınarak tartışılmaktadır. Henderson sınıflamasına göre tanımlanan mekanik yetmezlik, aseptik gevşeme, yumuşak doku yetmezliği, enfeksiyon ve lokal nüks gibi komplikasyonlar ile bunlara yanıt olarak geliştirilen tasarım yenilikleri (dönüşlü menteşeler, hidroksiapatit kaplı yakalıklar, gümüş kaplamalar, mesh ile ekstansör/abdüktör rekonstriksiyonu vb.) ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Megaprotez başarısı, tek başına implant tasarımına değil; hastaya ait faktörlere, tümörün konuma ve kusur tipine, yumuşak doku örtümüne, beklenen yaşam süresi ve merkezin deneyimiyle birlikte değerlendirilmesine bağlıdır. Hastaya özel üç boyutlu baskılı implantlar, biyolojik–protez hibrit yeniden inşalar, sayısal planlama ve sanal-artırılmış gerçeklik tabanlı cerrahi planlama gibi yeni teknolojiler, gelecekte daha kişiselleştirilmiş ve düzeltilebilir “yaşam boyu yeniden inşa etme” stratejilerine zemin hazırlamaktadır.

Anahtar Kelimeler : ortopedik onkoloji; megaprotez; endoprotetik rekonstriksiyon; eklem protezi tasarımı; uzuv koruyucu cerrahi