TOTBİD Derleme Dergisi

TOTBİD Derleme Dergisi

2026, Cilt 25, Sayı, 4     (Sayfalar: 398-404)

Total diz eklem protezleri tasarımlarında kilometre taşları

Vahit Emre Özden 1-2, Müge Kıraç 1

1 Acıbadem Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı, İstanbul
2 Acıbadem Maslak Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü, Uluslararası Eklem Merkezi, İstanbul

DOI: 10.5578/totbid.derleme.dergisi.2026.49
Görüntüleme: 18
 - 
İndirme : 7

Total diz artroplastisi (TDA), dejeneratif ve enflamatuvar diz hastalıklarında ağrının giderilmesi ve fonksiyonun yeniden sağlanmasında ortopedik cerrahinin en başarılı girişimlerinden biridir. Total diz artroplastisi tasarım evrimi, 19. yüzyıldaki rezeksiyon ve interpozisyon artroplastilerinden başlayarak 20. yüzyılın ortalarında geliştirilen menteşeli, tam kısıtlayıcı sistemlerle devam etmiştir. Ancak bu erken dönem tasarımlar biyomekanik uyumsuzluk, aseptik gevşeme ve yüksek komplikasyon oranları nedeniyle uzun vadede sınırlı başarı göstermiştir. 1970’li yıllarda total kondiler protez konseptinin geliştirilmesi modern TDA çağının başlangıcını oluşturmuştur. Bu dönemde doğal diz kinematiğinin daha iyi anlaşılmasıyla birlikte mekanik stabilite odaklı yaklaşımdan fizyolojik hareket paternini taklit etmeyi hedefleyen tasarımlara geçiş yaşanmıştır. Posterior stabilize sistemler ile roll-back mekanizmasının restorasyonu sağlanmış, bağ koruyan ve posterior stabilize konseptleri klinik pratiğin temelini oluşturmuştur. Mobil ara yüzeyli sistemler temas stresini azaltmayı, medial pivot tasarımlar ise doğal diz kinematiğini daha yakından taklit etmeyi amaçlamıştır. Günümüzde TDA tasarımları büyük ölçüde optimizasyon aşamasında olup polietilen aşınması, implant uyumu ve patellofemoral uyum gibi faktörler ön plandadır. Gelişmiş materyaller, seramik ve okside zirkonyum yüzeyler, hasta-spesifik implantlar ve robotik cerrahi uygulamaları gelecekteki yönelimi belirlemektedir.

Anahtar Kelimeler : total diz artroplastisi; protez tasarım evrimi, artroplasti tarihi; doğal diz kinematiği