TOTBİD Derleme Dergisi

TOTBİD Derleme Dergisi

2026, Cilt 25, Sayı, 2     (Sayfalar: 152-166)

Tibialis posterior tendonunun primer patolojileri

Semih Ayanoğlu 1, Murat Önder 2

1 Özel Muayenehane, İstanbul
2 Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, İstanbul

DOI: 10.5578/totbid.derleme.dergisi.2026.20
Görüntüleme: 18
 - 
İndirme : 9

Tibialis posterior tendon (TPT), ayak medial arkın stabilitesini sağlar ve arka ayak kontrolü, ayak bileği inversiyonu ve yük iletiminin birincil dinamik stabilizatörüdür. Tibialis posterior tendon patolojileri kavramı, erken enflamatuvar aşamalardan (tendinit, tenosinovit, tendinoz, rüptür) posterior tibial tendon disfonksiyonuna (PTTD) ve erişkinde kazanılmış düz taban deformitesine kadar uzanır. Bu derleme, tibialis posterior tendon patolojilerinin etiyolojisi, klinik görünümü, tanısı ve tedavisi ile ilgili güncel bilgileri sunmaktadır. Birincil patolojiler, etiyolojik faktörler ve patofizyolojik mekanizmalar üzerinde durularak tartışılmaktadır. Tibialis posterior tendon bozukluklarının; aşırı kullanım, pes planus, aksesuar navikula, diyabet ve hiperlipidemi gibi metabolik faktörler, yaşa bağlı dejenerasyon gibi birçok nedeni vardır. Histopatolojik çalışmalar, kronik TPT patolojilerinin ilk aşamada dejeneratif olduğunu sonrasında ise kollajen düzensizliği, mukoid dejenerasyon ve neovaskülarizasyon ile karakterize olduğunu göstermektedir. Kanıtlar, TPT disfonksiyonunun nadiren tek başına ortaya çıktığını göstermektedir; spring ligaman zayıflaması, deltoid ligaman yetmezliği ve peritalar instabilite sıklıkla tendon dejenerasyonuna eşlik eder. Bu bulgular, progresif çökme ayak deformitesine (PCFD) yol açmıştır. Progresif çökme ayak deformitesi, patofizyoloji ve 3D biyometrik analiz temelinde, dinamik stabilizatörler, statik ligamentöz yapılar, peritalar subluksasyon ve klinik-anatomik ilişkiler incelenerek sınıflandırılır. Progresif çökme ayak deformitesi tanısı, sinüs tarsi sıkışması, subtalar eklem subluksasyonu ve subfibular sıkışmayı değerlendirmek için ağırlık taşıyan bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme ve eksenel radyografiler kullanılarak konur. Tedavi, hastalık evresi, deformite esnekliği ve ilerleme risk faktörlerine göre seçilen konservatif ve cerrahi yaklaşımları içerir. Tibialis posterior tendon bozukluklarının ilerlemesini önlemek ve optimal sonuçlar elde etmek için erken tanı ve evreye özgü tedavi çok önemlidir. Güncel cerrahi teknikler, eklem koruyucu yaklaşımlar, TPT koruma, spring ve deltoid ligament rekonstrüksiyonu ve selektif lateral kolon uzatma gibi prosedürleri içerir.

Anahtar Kelimeler : tibialis posterior tendonu; tendinitis; tenosinovitis; tibialis posterior tendonu disfonksiyonu; spring ligament; deltoid ligament