TOTBİD Derleme Dergisi

TOTBİD Derleme Dergisi

2025, Cilt 24, Sayı, 5     (Sayfalar: 466-474)

Araştırma yöntemleri ve veri toplama

Dilek Yapar 1-2

1 Sağlık Bakanlığı, Muratpaşa İlçe Sağlık Müdürlüğü, Antalya
2 Akdeniz Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı, Antalya

DOI: 10.5578/totbid.derleme.dergisi.2025.68
Görüntüleme: 27
 - 
İndirme : 46

Tıbbi araştırmaların güvenilir ve geçerli sonuçlar üretebilmesi, uygun araştırma yönteminin seçilmesi ve verilerin sistematik biçimde toplanmasına bağlıdır. Bu derleme, araştırma sürecinin temel bileşenleri olan yöntem seçimi ve veri toplama süreçlerine genel bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma sorusunun net tanımlanması, uygun örneklem büyüklüğünün belirlenmesi ve veri toplama araçlarının geçerlik-güvenirlik açısından uygun olması, çalışmanın bilimsel değerini doğrudan etkiler. Makalede gözlemsel, müdahale ve metodolojik çalışmalar gibi başlıca araştırma tasarımları açıklanmakta; her bir tasarımın güçlü ve sınırlı yönleri ele alınmaktadır. Ayrıca, sistematik derlemeler ve meta-analiz gibi kanıt düzeyi yüksek çalışmaların planlama ve raporlama standartlarına da yer verilmiştir. Veri toplama sürecinde kullanılan yöntemlerin doğruluğu; sayısal ve kategorik değişkenlerin kaydedilmesine dair örnekler verilmiştir. Veri elde ederken katılımcıların bilgilendirilmiş onamı, etik kurul onayı ve gizlilik ilkeleri gibi etik sorumluluklar da göz ardı edilmemelidir. Araştırma kalitesini arttıran bu unsurlar, aynı zamanda çalışmanın yayınlanabilirliğini ve bilimsel etkisini de doğrudan etkiler. Kanıta dayalı tıp yaklaşımı doğrultusunda bu derleme, özellikle klinik araştırmalara yeni başlayan sağlık profesyonelleri ve araştırmacılar için araştırma yöntemlerini anlamada temel bir kaynak niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler : araştırma yöntemleri; araştırma tasarımı; veri toplama; klinik araştırma; kanıta dayalı uygulama